Kan ik in Spanje een paar facturen per jaar sturen zonder ingeschreven te zijn als zelfstandige (autónomo), of moet ik me inschrijven, al is het maar voor één maand?

Dit is een veelgestelde vraag: het idee leeft dat je 2 of 3 facturen per jaar mag sturen, of tot € 15.000 mag factureren, zonder ingeschreven te zijn als autónomo (zelfstandige). Die regel bestaat niet. Iedereen die een economische activiteit factureert, ook eenmalig, moet voldoen aan zijn verplichtingen bij de Spaanse Belastingdienst (Hacienda). Bij de sociale zekerheid liggen er wat nuances.

Fiscale verplichtingen: inschrijving vóór het factureren

Om te factureren is een voorafgaande inschrijving met het Modelo 036 of 037 (aanmelding van de activiteit bij de Spaanse Belastingdienst) verplicht, onder de IAE-rubriek (activiteitencode) die bij de activiteit past. Wie zich alleen inschrijft voor een paar concrete facturen, moet:

• De facturen uitreiken met IVA (Spaanse btw), in de regel 21%.
• De van toepassing zijnde IRPF-inhouding (bronheffing inkomstenbelasting) toepassen als de klant een bedrijf of zelfstandige professional is.
• Het Modelo 303 (kwartaalaangifte btw) en eventueel het Modelo 130 (voorlopige kwartaalbetaling inkomstenbelasting) indienen.
• Zich uitschrijven zodra het factureren klaar is.

De inschrijving moet vóór de start van de activiteit gebeuren. Is de dienst al verleend en schrijf je je pas daarna in, bij het factureren, dan is er een risico. Dat is beperkt, maar houd er rekening mee.

Is het een probleem als ik weinig kosten heb?

Nee. In de inkomstenbelasting (IRPF) word je belast over het netto rendement, oftewel inkomsten min aftrekbare kosten. Dat rendement wordt in de jaarlijkse aangifte opgeteld bij je overige inkomsten van het jaar. Met weinig kosten betaal je belasting over bijna alles wat je factureert, maar dat staat een inschrijving niet in de weg.

In de vereenvoudigde directe winstbepaling (estimación directa simplificada) geldt bovendien een forfaitaire aftrek voor moeilijk te onderbouwen kosten op het netto rendement, met een jaarlijks maximum. Het percentage is in sommige jaren gewijzigd, dus controleer het voor het lopende jaar.

Sociale zekerheid: inschrijving in het RETA

De verplichting om je in te schrijven in het RETA (Spaanse sociale-zekerheidsstelsel voor zelfstandigen) hangt ervan af of de activiteit regelmatig, persoonlijk en rechtstreeks wordt uitgeoefend (artikel 305 van de Spaanse algemene socialezekerheidswet, LGSS).

In enkele uitspraken van het Hooggerechtshof (Tribunal Supremo) is geoordeeld dat er geen sprake is van regelmatigheid als de jaarinkomsten het wettelijk minimumloon niet overschrijden. Het gaat echter om rechtspraak, geen vrijstelling: het bindt de socialezekerheidskas (Tesorería General de la Seguridad Social) noch de Arbeidsinspectie. Je erop beroepen is riskant en raden we af, ook al doen veel mensen het.

Schrijf je je ook maar één maand in het RETA in, dan betaal je de bijdrage voor die maand. Was je de afgelopen 2 jaar niet ingeschreven (3 jaar als je eerder al de tarifa plana, het vaste starterstarief, hebt gehad), dan kun je de verlaagde bijdrage voor nieuwe zelfstandigen toepassen.

Let op als je al aandeelhouder bent in een vennootschap

Voordat je beslist, moet je twee zaken nagaan:

• Aan wie de inkomsten toekomen. Zijn de commissies of diensten namens een vennootschap gegenereerd, dan hoort de vennootschap te factureren. Ze op persoonlijke titel factureren zodat ze niet in het bedrijf terechtkomen, kan problematisch zijn, zeker bij schulden of schuldeisers, omdat het kan worden gezien als het wegsluizen van inkomsten.
• Of je al in het RETA zou moeten zitten. Wie bestuurder van de vennootschap is of een aanzienlijk belang heeft met leidinggevende taken, kan verplicht zijn zich in te schrijven als autónomo societario (zelfstandige vennoot) (artikel 305.2.b LGSS). Dat verandert de situatie volledig.

Elk geval hangt af van de concrete situatie; laat het daarom door een adviseur beoordelen voordat je facturen uitreikt.